Als een van de eersten schreef Joyeeta Gupta, destijds promovendus en nu hoogleraar, over klimaatrechtvaardigheid. Inmiddels is ze wereldwijd gerespecteerd, sleepte ze een Nobelprijs in de wacht én kreeg ze met de Spinozapremie eindelijk erkenning voor haar onderzoek naar rechtvaardigheid in de klimaatcrisis. Ze heeft nog één droom: een mondiale grondwet. De Indiase Joyeeta Gupta (60) en haar Nederlandse man hebben net besloten dat ze, na haar ERC grant, met vervroegd pensioen zal gaan als het telefoontje komt. Ze heeft de Spinozaprijs gewonnen, de Nederlandse equivalent van de Nobelprijs. Gupta twijfelde geen moment wat ze met de anderhalf miljoen euro prijzengeld wil doen: werken aan een mondiale grondwet, een idee dat ze al heeft sinds haar proefschrift in 1997. Daarmee kan er een eind komen aan de ongelijkheid tussen landen, hoopt Gupta. Ook kan een mondiale grondwet helpen om de lasten van de klimaatcrisis gelijk te verdelen. Folia spreekt haar, in het Nederlands, op een zonnige novemberdag in haar huis in Wateringen, een typisch Nederlands dorp tussen Den Haag en het kassengebied. Eenmaal binnen ontvouwt zich een andere wereld: de kamer is beschilderd met warme kleuren en staat vol met handgemaakte beeldjes, wandtapijten en beschilderde, houten panelen. ‘Handicrafts’, zegt Gupta. Meegenomen van haar reizen, de meeste uit India. Er staat thee met chocolaatjes op tafel. Wat kwam er allemaal op u af na het winnen van de Spinozapremie? ‘Heel veel, het was zo bizar om de Spinozaprijs te winnen. Ik had nooit gedacht dat mijn werk was opgevallen aan de UvA. Ik kwam er binnen als hoogleraar, een van de zovelen. Ik heb altijd in mijn eigen internationale bubbel gezeten.’ ‘De Spinozaprijs is echt een prijs voor de wetenschap, niet voor impact. Toen ik twintig, dertig jaar geleden schreef over rechtvaardigheid in klimaatverandering, kreeg ik te horen dat het te normatief was en ik me aan empirisch onderzoek moest houden. En misschien was dat goed advies. Ik heb het woord rechtvaardigheid toen een tijd lang niet gebruikt en gewoon geconstateerd dat er ongelijkheidsprobleem bestaat tussen het Mondiale Noorden en Mondiale Zuiden, onderbouwd met feiten. Dat ik die prijs nu heb gewonnen, juist voor mijn werk naar Joyeeta Gupta, then a PhD student and now a professor, was one of the first to write about climate justice. Since then, she has been respected worldwide, won a Nobel Prize and finally received recognition for her research on justice in the climate crisis with the Spinoza Prize. She has one more dream: a global constitution. Indian-origin Joyeeta Gupta (60) and her Dutch husband have just decided that, after her ERC grant, she will retire early when the call comes. She has won the Spinoza Prize, the Dutch equivalent of the Nobel Prize. Gupta did not hesitate for a moment what she wants to do with the one-and-a-half million euro prize money: work on a global constitution, an idea she has had since her PhD thesis in 1997. This could end inequality between countries, Gupta hopes. A global constitution could also help share the burdens of the climate crisis equally. Folia speaks to her, in Dutch, on a sunny November day at her home in Wateringen, a typical Dutch village between The Hague and the greenhouse area. Once inside, a different world unfolds: the room is painted with warm colors and is full of handmade figurines, tapestries and painted, wooden panels. “Handicrafts,” says Gupta. Taken from her travels, most of them from India. There is tea and chocolates on the table. What all came your way after winning the Spinoza Prize? “A lot, it was so bizarre to win the Spinoza Prize. I never thought my work had caught the eye of the UvA. I came in as a professor, one of so many. I have always been in my own international bubble.” “The Spinoza Prize is really a prize for science, not for impact. Twenty, thirty years ago, when I wrote about justice in climate change, I was told it was too normative and I should stick to empirical research. And maybe that was good advice. I did not use the word justice for a while then and simply noted that there is inequality problem between the Global North and Global South, substantiated with facts. That I have now won this prize precisely for my work on climate justice is great recognition.” “Since the Spinoza Prize, I have to show up somewhere in the Netherlands almost every week, for social debates, 23 FEB 2025 ‘ZONDER RECHTVAARDIGHEID KUNNEN WE DE KLIMAATCRISIS NIET OPLOSSEN’ “WITHOUT JUSTICE , WE CANNOT SOLVE THE CLIMATE CRISIS”
RkJQdWJsaXNoZXIy MTE2OTgy